🔹 مهندسی پایه (Basic Engineering)

مهندسی پایه مرحله‌ای است که پس از مطالعات امکان‌سنجی (Feasibility Study) انجام می‌شود و هدف آن تهیه‌ی طراحی مفهومی و تعیین مشخصات فنی اصلی پروژه است.

مهم‌ترین خروجی‌ها و فعالیت‌ها:

1. تعیین ظرفیت و مشخصات کلی کارخانه

   • مثلاً ظرفیت استخراج یا فرآوری (تن بر ساعت / تن بر سال)

   • نوع ماده معدنی (سنگ‌آهن، مس، طلا و غیره)

2. انتخاب فرآیندهای اصلی

   • خردایش (Crushing)

   • آسیاب (Grinding)

   • فلوتاسیون / لیچینگ / گرانولاسیون / ذوب

3. نقشه‌های بلوکی (Block Flow Diagram – BFD)

4. نقشه‌های جریان فرآیند (Process Flow Diagram – PFD)

5. تعیین تجهیزات اصلی

   • سنگ‌شکن‌ها، آسیاب‌ها، سلول‌های فلوتاسیون، پمپ‌ها، فیلترها و …

6. برآورد اولیه هزینه سرمایه‌گذاری (CAPEX)

7. برآورد مصرف انرژی، آب، مواد شیمیایی و غیره

8. مشخصات عمومی مکان‌یابی و نیازهای زیرساختی

   • آب، برق، جاده، خط راه‌آهن، انبار و …

---

🔹 مهندسی تفصیلی یا بیسیک (Detail Engineering)

در این مرحله، طراحی‌ها از سطح مفهومی به سطح اجرایی می‌رسند و نقشه‌ها و مدارک برای خرید تجهیزات، ساخت و نصب آماده می‌شوند.

مهم‌ترین فعالیت‌ها:

1. تهیه نقشه‌های دقیق مهندسی

   • Piping & Instrumentation Diagram (P&ID)

   • نقشه‌های سازه‌ای (Structural)

   • نقشه‌های برق و ابزار دقیق

2. مشخصات فنی کامل تجهیزات

   • Data Sheet برای هر تجهیز

   • دستورالعمل خرید (Technical Specification)

3. طراحی سایت (Layout)

   • جانمایی تجهیزات، مسیر لوله‌کشی، مسیرهای دسترسی و …

4. طراحی سیستم‌های پشتیبان

   • برق، کنترل، آب‌گیری، تهویه، تصفیه‌خانه، انبار مواد و …

5. برآورد دقیق هزینه‌ها و برنامه زمان‌بندی اجرایی

6. تهیه مدارک لازم برای مناقصات EPC یا ساخت و نصب

---

🔹 جایگاه مهندسی پایه و بیسیک در پروژه معدنی

مراحل معمول یک پروژه معدنی از نظر مهندسی به شکل زیر است:

مرحله	توضیح
مطالعات اکتشاف	شناسایی ذخیره معدنی
مطالعات امکان‌سنجی (Feasibility Study)	بررسی فنی-اقتصادی استخراج و فرآوری
مهندسی پایه (Basic Engineering)	طراحی مفهومی کارخانه
مهندسی تفصیلی (Detail Engineering)	طراحی اجرایی و نقشه‌های ساخت
تدارکات (Procurement)	خرید تجهیزات
ساخت و نصب (Construction)	اجرای پروژه
راه‌اندازی (Commissioning)	شروع بهره‌برداری

---

🔹 شرکت‌ها و تخصص‌های درگیر در مهندسی پایه و بیسیک معدنی

• مهندسی فرآیند (Process Engineering)
• مهندسی مکانیک (Mechanical Engineering)
• مهندسی برق و ابزار دقیق
• مهندسی عمران و سازه
• مهندسی معدن (Mine Engineering) – برای بخش استخراج
• مهندسی کنترل پروژه و هزینه

ساختار کلی مدارک مهندسی

مدارک مهندسی پایه و بیسیک معمولاً در قالب چند دسته اصلی (Discipline) سازمان‌دهی می‌شوند:

1. مدارک فرآیند (Process Engineering)

2. مدارک مکانیک (Mechanical Engineering)

3. مدارک برق و ابزار دقیق (Electrical & Instrumentation)

4. مدارک عمران و سازه (Civil & Structural)

5. مدارک جانمایی و معماری (Layout & Architecture)

6. مدارک خدمات جانبی (Utilities & Offsites)

7. مدارک کنترل پروژه، زمان‌بندی و هزینه

8. مدارک HSE (ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست)

---

🔹 ۱. مدارک مهندسی فرآیند (Process Engineering)

نوع مدرک	توضیح
Process Description	شرح کامل فرآیند و توالی عملیات از سنگ معدن تا محصول نهایی
Material Balance	موازنه جرمی و انرژی بین واحدها
Block Flow Diagram (BFD)	دیاگرام بلوکی مسیر کلی فرآیند
Process Flow Diagram (PFD)	دیاگرام جریان فرآیند با جزئیات تجهیزات اصلی
Piping & Instrumentation Diagram (P&ID)	نقشه دقیق لوله‌کشی و ابزار دقیق
Process Design Criteria	معیارهای طراحی فرآیند (دما، فشار، غلظت، نرخ جریان و…)
Equipment List	فهرست تجهیزات فرآیندی
Process Data Sheets	مشخصات فنی هر تجهیز فرآیندی (پمپ، فیلتر، آسیاب، سلول فلوتاسیون و…)
Control Philosophy	فلسفه کنترل و اتوماسیون کارخانه

---

🔹 ۲. مدارک مکانیک (Mechanical Engineering)

نوع مدرک	توضیح
Mechanical Design Criteria	معیارهای طراحی مکانیکی
Mechanical Data Sheets	اطلاعات فنی تجهیزات (ابعاد، ظرفیت، مواد، توان موتور)
General Arrangement Drawings (GA)	نقشه جانمایی تجهیزات در واحدها
Detail Drawings	نقشه‌های ساخت اجزا و زیرمجموعه‌ها
Equipment Foundation Load Data	بارهای وارده به فونداسیون هر تجهیز
Rotating & Static Equipment List	فهرست تجهیزات دوار و ثابت

---

🔹 ۳. مدارک برق و ابزار دقیق (Electrical & Instrumentation)

---

🔹 ۴. مدارک عمران و سازه (Civil & Structural)

نوع مدرک	توضیح
Civil Design Criteria	معیارهای طراحی عمرانی و ژئوتکنیکی
Site Grading Plan	نقشه توپوگرافی و تسطیح سایت
Foundation Drawings	نقشه‌های فونداسیون تجهیزات و سازه‌ها
Concrete & Rebar Drawings	نقشه بتن‌ریزی و آرماتوربندی
Steel Structure Drawings	نقشه سازه‌های فلزی (سوله‌ها، سکوها، نگهدارنده‌ها)
Drainage & Stormwater Plan	سیستم زهکشی و آب‌های سطحی

---

🔹 ۵. مدارک جانمایی و معماری (Plant Layout & Architecture)

---

🔹 ۶. مدارک خدمات جانبی (Utilities & Offsites)

نوع مدرک	توضیح
Water Supply & Distribution Diagram	سیستم تأمین و توزیع آب
Compressed Air System	هوای فشرده و خطوط آن
Fuel System Layout	سیستم سوخت و خطوط انتقال
HVAC Design	سیستم تهویه و خنک‌سازی
Wastewater & Tailings System	پساب، باطله و خطوط انتقال به سد باطله
Fire Fighting System	سیستم اطفاء حریق

---

🔹 ۷. مدارک کنترل پروژه و هزینه (Project Control)

---

🔹 ۸. مدارک HSE (ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست)

---

📘 جمع‌بندی

در یک پروژه فرآوری معدنی، مدارک مهندسی پایه و بیسیک معمولاً شامل حدود ۲۰۰ تا ۶۰۰ مدرک فنی هستند که پایه خرید تجهیزات، ساخت، و راه‌اندازی را تشکیل می‌دهند.
در ایران، این مدارک معمولاً طبق استانداردهای بین‌المللی مثل ISA, ASME, ASTM, ISO, IEC و در قالب قالب‌های شرکت‌های مشاور (مثل PMC یا EPC) تنظیم می‌شوند که شرکت تامین فناوری بین الملل فراز در همه مراحل در کنار شما خواهد بود.